BÖLÜM 1: Laboratuvar Sonuçları Yalan Söyler mi? Kedi ve Köpeklerde Bilinçsiz Takviye Kullanımı
Klinikte, özellikle arama motorlarında Karşıyaka veteriner aramalarından bize ulaşan hayvan sahiplerimizden en sık duyduğumuz sorulardan biri şudur: “Hocam, kedimin/köpeğimin hemogram (kan sayımı) testi tertemiz çıktı, WBC (akyuvar) sayısı normal. Yine de bağışıklık güçlendirici bitkisel takviyeler, D vitamini veya demir şurubu kullanmalı mıyım?”
Vega Veteriner Kliniği laboratuvarında her gün kan analizi yaparken hastalarımızın arkasındaki biyokimyasal gerçekleri inceliyoruz. Unutmayın; her şeyin “normal” görünmesi, her takviyenin zararsız olduğu anlamına gelmez. Gelin, hayvan sahipleri tarafından sürekli dile getirilen o popüler soruların bilimsel yanıtlarına bakalım.
Kedi/köpek bağışıklık güçlendirici takviyeler kan değerlerini değiştirir mi?
en sık sorulan sorulardan biri de “kedimin/köpeğimin WBC değeri düşük çıktı bağışıklığının düşük olduğu söylendi bu yüzden bağışıklık güçlendirici takviye önerildi. WBC değeri yükselir mi?“
Piyasada satılan ekinezya, beta-glukan, mürver veya afrika sardunyası gibi bitkisel bağışıklık güçlendiricileri kullandığınızda, bir sonraki kan testinde WBC (Beyaz Kan Hücresi) sayısının fırlamasını beklersiniz. Ancak bu sayı değişmez.
Neden mi?
Çünkü bitkisel takviyeler kemik iliğini kırbaçlayarak yeni hücre üretmezler. Onlar nicelik değil, nitelik uzmanıdır. Mevcut hücrelerin yabancı patojenleri yutma hızını (fagositoz aktivitesi) artırırlar ve hücreler arası iletişimi sağlayan sitokin profillerini düzenleyerek etki gösterirler. Kısacası orduya yeni asker kaydetmezler, mevcut askerleri uyanık hale getirirler ve işlevlerini daha iyi yaparlar. Eğer kontrolsüz bir WBC artışına sebep olsalardı, bu durum ciddi otoimmun reaksiyonları tetiklerdi.
konu ile ilgili detaylı bilgiyi Kan Tahlilinde WBC Neden Düşük Çıkar? (Detaylı Hasta Sahibi Rehberi) blog yazımızda bulabilirsiniz.
Yavru kediye/köpeğe D vitamini ve demir ilacı verilir mi?
İnsan hekimliğindeki uygulamalar, ne yazık ki evcil hayvan sahipleri tarafından kedi/köpek yavrularına da uyarlanıyor. Bu, klinik olarak yapabileceğiniz en tehlikeli hatalardan biridir. Kedi ve köpek yavruları, insanlardan farklı olarak derilerinde güneş ışığıyla D vitamini sentezleyemezler. Tamamen diyete bağımlıdırlar. Eğer hemogram sonuçları normalse ve kaliteli bir hazır mama yiyorlarsa, dışarıdan yapılacak ekstra takviyeler organ iflaslarına davetiye çıkarır.
Vega Klinik Notu: Memeli vücudunda demiri aktif olarak dışarı atacak fizyolojik bir mekanizma yoktur. İhtiyaç fazlası verilen demir; karaciğer, dalak ve kalpte birikerek hücresel düzeyde karaciğer nekrozunu (dokuların ölmesini) tetikler.
D vitamini fazlalığı (Hipervitaminoz D) ise bağırsaklardan kontrolsüz kalsiyum emilimine yol açar. Kanda yükselen kalsiyum, yavrunun hızla gelişmekte olan kemiklerdeki büyüme plaklarına zarar vermekle kalmaz; böbrek tubüllerinde birikerek akut böbrek yetmezliğine neden olur.
Hangi İstisnai Durumlarda Bu Takviyeler Gerekir?
| Google’da Aratılan Soru | Durum / Teşhis | Klinik Yaklaşımımız (Vega Veteriner) |
| “Ev yemeği yiyen kediye vitamin verilir mi?” | Ev Yapımı Diyetle Beslenme | Ev rasyonlarında kalsiyum/fosfor dengesi kurulamadığı için raşitizm oluşmasını engellemek adına D Vitamini + Kalsiyum desteği rasyona göre hesaplanır. |
| “iç ve dış parazitler anemi yapar mı?” | Ağır Parazit Enfestasyonu | Parazitlerin yarattığı gizli kan kayıpları nedeniyle boşalan demir depolarını (ferritin) doldurmak için kontrollü demir desteği verilir. |
Peki, kan değerleri normal olan bir yavrunun bu mikrobesinleri dengeli almasının sırrı nedir? Elbette yediği mamanın protein kalitesi ve sindirilebilirliği!
🔗 Dizinin 2. Bölümünde: Tavuklu, sığırlı ve balıklı mamaların biyokimyasal savaşını, 100 gram ucuz mamanın neden 50 gram kaliteli mamaya eşit olduğunu inceliyoruz. [Tıklayın ve Okuyun: Karşıyaka Evcil Hayvan Besleme Rehberi – Mamaların Protein Şifresi]